X
تبلیغات
روان شناسی زبان

شنبه سوم اردیبهشت 1390

مراحل خواندن در ابتدایی


   

به نام گوینده ی توانا

مراحل خواندن در ابتدایی

گردآورنده:فاطمه سهرابی

مقدمه:

وی‍‍‍‍‍ژگی های برنامه درسی فارسی ابتدایی

  زبان فارسی کلید فهم متون گوناگون درسی وغیر درسی و ابزار مهم برقراری ارتباط با دیگران است.هرایرانی باهرگویش محلی ومنطقه ای خاص خود ، ازطریق زبان فارسی برای حفظ هویت و ملیت خود می کوشد.قرن هاست برای همه ایرانیان ،ازهرقوم وقبیله ای ،مسلم شده است که برای موفقیت درامور زندگی، باید ضمن پاسداری واحترام به زبان مادری ،برای یادگیری وتسلط برآن کوشید.                                    

  بر همین اساس برنامه درسی زبان فارسی در میان دیگر برنامه های درسی دوره ابتدایی از اهمیت به سزایی برخوردار است و نه تنها در تحکیم و تثبیت روابط اجتماعی موثر است بلکه یادگیری سایر مواد درسی چون ریاضی، علوم، دینی و مطالعات اجتماعی را تسهیل کرده و تعمیق می بخشد.نظام آموزشی به ویژه نظام برنامه ریزی درسی کشور مسئولیت بسیار سنگینی برای تحقق این اهداف و سیاست های آموزشی دارد . به این منظور لازم است برنامه درسی زبان آموزی همواره مورد توجه مسئولان، برنامه ریزان و مجریان آموزشی قرار گیرد.                                                                          
ادامه مطلب
نوشته شده توسط فاطمه سهرابي در 19:25 |  لینک ثابت   • 

جمعه سیزدهم خرداد 1390

معنا شناسي

معناشناسي چيست؟

اگر زبان شناسي را مطالعه ي علمي« زبان» بدانيم.پس معني شناسي را نيز بايد مطالعه ي علمي  «معني» فرض كنيم. ولي اين تعريف مشكلي را حل نمي كند، زيرا نخست بايد مشخص شود كه «مطالعه ي علمي» چيست و سپس معلوم شود كه اين معني كدام است.

زبان شناسان از هر منظري كه به زبان بنگرند ، در اين نكته متفق القول اند كه مطالعه ي علمي در اين دانش ، توصيف پديده هاي زباني در چهارچوب يك نظام ف بدون هر پيش انگاري است
ادامه مطلب
نوشته شده توسط طاهره باقری در 7:43 |  لینک ثابت   • 

سه شنبه دهم خرداد 1390

اختلالات زبان

      

اختلالات زبان

اختلال زبانی به هر گونه نارسایی  در برقراری ارتباط طبیعی با افراد هم زبان خود می گویند که این ناتوانی می تواند هم به درک و هم به بیان گفتار وزبان مربوط باشد. مهمترین علائم خصوصیات اختلالات زبانی  عبارتند از:

: 1 گفتار فرد به خوب شنیده نمی شود 

  2 .گفتار فرد از نظر صوتی خوشایند نیست یعنی موقعی که فرد صحبت می کند, صدایش یا خیلی بلند است یا صدایش دورگه یا زنگ دار شنیده می شود.

 3. فرد در زبان بومی خود در تلفظ صداهای خاص مشکل دارد مثلا صدای" سین" رابه صورت بین دندانی تلفظ می کند ویا جمله ای مثل"سلام صبح به خیر" را به صورت" تلام توب به یر" تلفظ می کند.

 4.گفتار فرد با سن و جنس او نامتناسب است مثلا فرد سی ساله ای که لحن و آهنگ صحبتش کاملا کودکانه است و یا مردی که صدای زیر زنانه دارد یا زنی که صدای بم مردانه دارد.

5. فرد در درک گفتار مشکل دارد.

انواع اختلالات زبانی اختلالات زبانی از نظر علائم بالینی به چهار دسته تقسیم می شوند:

الف: اختلالات تولیدی

 ب: اختلالات روانی گفتار

 ج:اختلالات کارکرد زبانی

 ت:اختلالات صوتی 

اختلال تولیدی به اشکالاتی می گویند که در تولید صداهای گفتاری به وجود اید که سبب نا مفهوم شدن کلمات و در نتیجه گفتار می شود. فرد مبتلا به اختلالات تولیدی صدایی را به جای صدای دیگر به کار می برد.مثلا از صدای "ت" به جای صدای "ک" استفاده می کند. در نوع دیگر از اختلال فرد ممکنست صدای خاصی را از اول، وسط یا آخر کلمه حذف کند. مثلا صدای "س" را حذف می کند و کلمات "سیب"، "اسب"، "درس" را به ترتیب به صورت" یب"، "اب"، "در" تلفظ می کند.

مهم ترین علل اختلالات تولیدی عبارتد از:

. 1علل عضوی : مهم ترین این علل ,علت عصبی است که در اثر مشکلی که در اعصاب جمجمه ای از قشر مغز به بعد تا رسیدن آن ها به عضلات اندام های گفتاری پیش بیاید کارایی اندام های گفتاری در نتیجه تولید صداهای گفتاری را مختل می کند مانند بیماری پارکینسون

. 2علل ساختمانی : به وجود نقص و صدمه در ساختمان اندام های گفتاری اطلاق می شود که مهم ترین این نقایص عبارتند از: الف:شکاف لب,شکاف لثه,شکاف نرم کام و سخت کام ب:ضعف یا کوچکی نرم کام یا کوچکی زبان گوچک پ:بزرگی زبان ت:اشکال در به رسیدن تارهای صوتی ج:انسداد یا انحراف بینی شکاف لب می تواند تماس کامل لب ها را دجار اشکال کند که در نتیجه تولید صدای دولبی مثل"پ" "ب" "م" مختل می شود. انحراف بینی سبب می شود که صدای خیشومی از راه دهان تولید می شود.در این صورت صدای" م" به صورت "ب" و صدای"ن" به صورت"د" تولید میشود. چنین فردی می خواهد بگوید من به مدرسه رفتم , صحبت او به این شکل شنیده میشود:" بد به بدرسه رفتب

.3علل محیطی : مهم ترین آن ها عبارتند از: الف:تقلید از الگوی غلط گفتاری ب:دو زبانگی: "مثلا کودکی که در خانه ترکی صحبت می کند و در محیط خارج از خانه فارسی حرف می زند"

.4 ناشنوایی:هر چه میزان ناشنوایی بیشتر شود میزان اختلال در تولی صداها نیز بیشتر خواهد شد به همین دلیل است که کر مادرزاد , لال هم هست چون هیچ صدایی نمی شنود و هیچ صدایی را هم نمی تواند بگوید.
ادامه مطلب
نوشته شده توسط معصومه ناطقيان در 12:32 |  لینک ثابت   • 

جمعه ششم خرداد 1390

وازگآن ذهنى

به نام خدا

 

خدا را سپاس که توفیقمان داد تا در محضر استاد گرامی سرکار خانم حسینی لر و همکاران ارجمندچشمان بسته امان به بسیاری از نکات دستور زبان باز شود.

 

روابط هم مفهومی:روابط مفهومی واژگانی 2-روابط مفهومی جمله ای

اگر روابط مفهومی در سطح واژه ها مطرح باشد روابط مفهومی وا ژگانی:1هم معنای یمانند تیره-سیاه که درپایه اول در جمله سازی وبیان معنی در متن درس به کار میرود.برای مثال در درس خاطرات انقلاب وطن=میهن  در درس علی و معصومه عزیز=گرامی  در درس لاک پشت ومرغابی ها :غمگین=ناراحت ودر درس مبارزه با ظلم وبدی:مواظبت=نگهداری معنی شده و جمله سازی می شود.  

تضاد معنایی :تضاد دو عضوی        تضاد معکوس          تضاد مدرج-2

تضاد دو عضوی:مفهوم یکی از انها مفهوم دیگری را نفی نماید.مونث:مذکر در نگاره سه یک و دو سه راه مدرسه از دانش آموزان سوال می شود؟چند زن وچند مرد و یا چند دختر و پسر در محل خط کشی عبور می کنند.

تضاد معکوس:تضاد بین مفهوم یک واژه و واژه دیگر در مورد عکس انها نیز صادق است.مانند:بالا-پایین  کوچک-بزرگ  خریدن-فروختن در نگاره سه سوال میکنیم؟تلویزیون در کجای میز قرار دارد؟(بالای میز) کتاب در کدام قسمت میز است؟(پایین میز)یا گفته میشود که امین برادر کوچک وآزاده خواهر بزرگ خانواده است.

 در تگاره یازده :درس در بازارکه راجع به خرید وفروش بسیار صحبت میشود

تضاد مدرج:

اگر دو واژه در دو انتهای پیوستاری از مفاهیم مربوط به هم اما درجه بندی شده قرار گیرنددارای تضاد مدرج هستند.مانند: کوتاهترین-بلندترین   بزرگترین-کوچکترین در نگاره نه چه دنیای قشنگی

سوال میشود؟بزرگترین حیوان باغ وحش چیست؟(فیل)کوچکترین حیوان ؟خرگوش  بلندترین حیوان؟زرافه   کوتاهترین حیوان؟خرگوش

همنامی(تشابه):واژه هاییرا همنام یا متشابه می خوانیمکه دارای شکلی یکسان اما معانی مختلف هستند.مثل شیر شیر خوردنی  شیر اب که ما برای دریافت مفهوم هر سه در املا یا در جمله سازی

 


                                                                                                                                                      

 

را(هم آوا) واگر فقط تاکید می کنیم شیر جنگل قوی است. من از شیر آب می خورم. خوردن شیر به سلامتی ما کمک می کند.

 

گاهی ممکن است واژه ای مثل شیر در هرسه معنی با یک نوع تلفظ ویک نوع املا بکار می رود اما گاهی

 

یکسانی تنها در تلفظ و یا فقط در صورت املایی کلمات است اگر فقط صورت تلفظ واژ ه ها یکسان باشد آن ها

صورت نوشتاریشان یکسان باشد آنها را(هم نویسی) می نامیم.

 

هم اوا مانند:امین توپش را از علی می خواست. آزاده از جایش برخاست.

 

هم نویسی مانند:آش مادرم شور بود. سرباز در جنگ شور داشت.

 

شمول معنایی:

رابطه ای است که بین عناصر واژگانی (خاص)و(عام)برقرار است..در این رابطه گسترده مفهوم یکی از واژه گسترده مفهوم واژه  ای دیگر را در بر می گیرد.مانند(گل)و (نیلو فر)گستره مفهوم

گل گستره مفهوم نیلوفر را در بر می گیرد.یا مانند پیامبر خدا

 

روابطمفهومی جمله ای:

 

تاویل معنایی                        تضمن-


                        تاویل معنایی:ممکن است یک مفهوم به وسیله دو یا چند جمله متفاوت بیان شود.

 

چوپان مراقب گوسفندان است.

مراقبت از گوسفندان با چوپان است.

چوپان است که از گوسفندان مراقبت می کند.

 

 

تضمن:چنانچه بین جمله ها رابطه شمول معنایی بر قرار باشد آن را تضمن می نامیم.

 

در درس سفر دلپذیراین جمله:

 

ما تابستان گذشته با پدر ومادر و برادرم به مازندران رفتیم.

 

ما تابستان به مسافرت رفتیم.

 

تابستان پارسال به مازندران رفتیم.

 

با پدر و مادر وبرادرم به مسافرت رفتیم.

 

انکار:اگر بیندو جمله تضاد مفهومی بر قرار باشد رابطه بین آنها را (انکار)می گوییم.

 

علی متاهل است.                                  رضا مریض است.

علی مجرد است.                                 رضا سالم است.

 

ج

نوشته شده توسط ميترا ميرزايي در 16:49 |  لینک ثابت   • 

جمعه ششم خرداد 1390

وازگآن ذهنى

به نام خدا

 

خدا را سپاس که توفیقمان داد تا در محضر استاد گرامی سرکار خانم حسینی لر و همکاران ارجمندچشمان بسته امان به بسیاری از نکات دستور زبان باز شود.

 

روابط هم مفهومی:روابط مفهومی واژگانی 2-روابط مفهومی جمله ای

اگر روابط مفهومی در سطح واژه ها مطرح باشد روابط مفهومی وا ژگانی:1هم معنای یمانند تیره-سیاه که درپایه اول در جمله سازی وبیان معنی در متن درس به کار میرود.برای مثال در درس خاطرات انقلاب وطن=میهن  در درس علی و معصومه عزیز=گرامی  در درس لاک پشت ومرغابی ها :غمگین=ناراحت ودر درس مبارزه با ظلم وبدی:مواظبت=نگهداری معنی شده و جمله سازی می شود.  

تضاد معنایی :تضاد دو عضوی        تضاد معکوس          تضاد مدرج-2

تضاد دو عضوی:مفهوم یکی از انها مفهوم دیگری را نفی نماید.مونث:مذکر در نگاره سه یک و دو سه راه مدرسه از دانش آموزان سوال می شود؟چند زن وچند مرد و یا چند دختر و پسر در محل خط کشی عبور می کنند.

تضاد معکوس:تضاد بین مفهوم یک واژه و واژه دیگر در مورد عکس انها نیز صادق است.مانند:بالا-پایین  کوچک-بزرگ  خریدن-فروختن در نگاره سه سوال میکنیم؟تلویزیون در کجای میز قرار دارد؟(بالای میز) کتاب در کدام قسمت میز است؟(پایین میز)یا گفته میشود که امین برادر کوچک وآزاده خواهر بزرگ خانواده است.

 در تگاره یازده :درس در بازارکه راجع به خرید وفروش بسیار صحبت میشود

تضاد مدرج:

اگر دو واژه در دو انتهای پیوستاری از مفاهیم مربوط به هم اما درجه بندی شده قرار گیرنددارای تضاد مدرج هستند.مانند: کوتاهترین-بلندترین   بزرگترین-کوچکترین در نگاره نه چه دنیای قشنگی

سوال میشود؟بزرگترین حیوان باغ وحش چیست؟(فیل)کوچکترین حیوان ؟خرگوش  بلندترین حیوان؟زرافه   کوتاهترین حیوان؟خرگوش

همنامی(تشابه):واژه هاییرا همنام یا متشابه می خوانیمکه دارای شکلی یکسان اما معانی مختلف هستند.مثل شیر شیر خوردنی  شیر اب که ما برای دریافت مفهوم هر سه در املا یا در جمله سازی

 


                                                                                                                                                      

 

را(هم آوا) واگر فقط تاکید می کنیم شیر جنگل قوی است. من از شیر آب می خورم. خوردن شیر به سلامتی ما کمک می کند.

 

گاهی ممکن است واژه ای مثل شیر در هرسه معنی با یک نوع تلفظ ویک نوع املا بکار می رود اما گاهی

 

یکسانی تنها در تلفظ و یا فقط در صورت املایی کلمات است اگر فقط صورت تلفظ واژ ه ها یکسان باشد آن ها

صورت نوشتاریشان یکسان باشد آنها را(هم نویسی) می نامیم.

 

هم اوا مانند:امین توپش را از علی می خواست. آزاده از جایش برخاست.

 

هم نویسی مانند:آش مادرم شور بود. سرباز در جنگ شور داشت.

 

شمول معنایی:

رابطه ای است که بین عناصر واژگانی (خاص)و(عام)برقرار است..در این رابطه گسترده مفهوم یکی از واژه گسترده مفهوم واژه  ای دیگر را در بر می گیرد.مانند(گل)و (نیلو فر)گستره مفهوم

گل گستره مفهوم نیلوفر را در بر می گیرد.یا مانند پیامبر خدا

 

روابطمفهومی جمله ای:

 

تاویل معنایی                        تضمن-


                        تاویل معنایی:ممکن است یک مفهوم به وسیله دو یا چند جمله متفاوت بیان شود.

 

چوپان مراقب گوسفندان است.

مراقبت از گوسفندان با چوپان است.

چوپان است که از گوسفندان مراقبت می کند.

 

 

تضمن:چنانچه بین جمله ها رابطه شمول معنایی بر قرار باشد آن را تضمن می نامیم.

 

در درس سفر دلپذیراین جمله:

 

ما تابستان گذشته با پدر ومادر و برادرم به مازندران رفتیم.

 

ما تابستان به مسافرت رفتیم.

 

تابستان پارسال به مازندران رفتیم.

 

با پدر و مادر وبرادرم به مسافرت رفتیم.

 

انکار:اگر بیندو جمله تضاد مفهومی بر قرار باشد رابطه بین آنها را (انکار)می گوییم.

 

علی متاهل است.                                  رضا مریض است.

علی مجرد است.                                 رضا سالم است.

 

ج

نوشته شده توسط ميترا ميرزايي در 16:49 |  لینک ثابت   • 

جمعه ششم خرداد 1390

رشد زبان

                                                بسم الله الرحمن الرحیم

اولین کلمات

درنیمه ی دوم سال اول،نوباوگان معنی کلمات را میفهمند.هنگامی که کودکان شش ماهه کلمه "ماما" یا "بابا"را در حال نگاه کردن به ویدئوهای والدین خود شنیدند،به ویدئوی والدی که نامیده شده بود طولانی ترنگاه کردند.اولین کلمات گفتاری،درحدود یک سالگی برشالوده ی حسی-حرکتی که پیاژه شرح دادو بر طبقاتی که کودکان در دو سال اول تشکیل می دهنداستوار هستند.معمولا آنها به آدمهای مهم (ماما،بابا)، حیوانات(سگ،گربه)،اشیایی که حرکت می کنند(ماشین،توپ)،غذاها(شیر،سیب)،اعمال آشنا(خیس،داغ)، اشاره دارند.کودکان نوپا درپنجاه کلمه ی اول خود به ناچارچیزهای بی تحرکی مثل "میز"یا"گلدان"را نام می برند.برخی از کلمات اولیه با دستاوردهای شناختی ارتباط دارند.برای مثال،تقریبا درزمانی که کودکان نوپا درمسئله های پایداری شئ مهارت کسب میکنند،ازکلمه های ناپدیدشدنی مثل"همه رفتند"استفاده می کنند واظهارات موفقیت وشکست("اون هاش!"،"اوه اوه!")زمانی پدیدارمی شوند که کودکان نوپا بتوانندمسئله های حسی- حرکتی را بطور ناگهانی حل کنند.

غیراز شناخت،هیجان نیزبریادگیری اولین کلمه ها تاثیر دارد.درآغاز بچه های  یک ونیم ساله وقتی که کلمه جدیدی را فرا می گیرند،آن را بصورت خنثی بیان می کنند.برای یادگیری،آنها به گوش کردن دقیق نیاز دارندوهیجان قوی،توجه آنها را منحرف می کند. اما هنگامی که کلمه ها بهتر یادگرفته شدند،کودکان نوپاصحبت کردن وابراز احساسات را ادغام می کنند.کودکان درپایان سال دوم،نامیدن هیجان های خودرا آغاز کرده واز کلماتی مانند"شاد"،"عصبانی"و"غمگین"استفاده می کنند.

هنگامی که کودکان نوپاابتدا کلمات را یاد می گیرند،گاهی آنهارا خیلی محدودبه کارمی برند،خطایی که کم گسترانی مصداق نامیده می شود.آنهاکلمه ی تازه ای را درمورد مجموعه ای از تجربیات مشابه به کار می برند.

"ماشین"برای اشیای چرخ دار،"باز"برای بازکردن در،پوست کندن میوه ،و باز کردن بند کفش.این حاکی است که کودکان گاهی عمدا"بیش گسترانی می کنندزیرا که در یادآوری کلمه ی مناسب مشکل دارند یا آن را فراگیری نکرده اند.هنگامی که واژگان آنها گسترش می یابد ،بیش گسترانی ها ناپدید می شوند.

بیش گسترانی ها ویژگی مهم دیگر رشد زبان را نشان می دهند:تمایز بین تولیدزبان(کلماتی که کودکان به کار می برند)ودرک زبان(کلماتی که آنها درک می کنند).درتمام سنین درک زودتر از تولید رشد می کند. درنتیجه کودکان درتولید زبان خیلی بیشتراز درک زبان کلمات را بیش گسترانی می کنند.کودک دو ساله که کامیونها،قطارهاودوچرخه هارا ماشین مینامد،وقتی که نام این وسایل نقلیه برده می شود،بدون اشتباه به آنها اشاره یا نگاه می کند.ناتوانی در بیان کردن یک کلمه بدان معنا نیست که کودکان نوپا آن را درک نمی کنند.اگر فقط به آنچه که گودکان می گویند اتکا کنیم ،آگاهی زبان آنها را دست کم خواهیم گرفت.

 

مرحله ی بیان دو کلمه ای

کودکان نو پا  هفته ای یک تا سه کلمه به واژگان خود اضافه می کنند.به تدریج تعداد کلمات آموخته شده شتاب میگیرد. چون سرعت کلمه آموزی بین هجده تابیست وچهار ماهگی خیلی زیاد است(روزی یک یا دو کلمه ) شماری ازپژوهشگران نتیجه گرفته اند که کودکان نو پا دستخوش جهش در واژگان می شوند –انتقال بین مرحله یادگیری کندتر وتندتر. با این حال شواهدجدید حکایت از آن دارندکه اغلب کودکان افزایش یکنواخت ومداوم در سرعت کلمه آموزی نشان می دهند که تا سال های پیش دبستانی ادامه می یابد.آنها در سال دوم از نظر توانائی طبقه بندی تجربه – یاد آوری کلمات وفهمیدن مقاصد دیگران بهبود می یابند که به آنها کمک می کند تا بفهمند دیگران در باره چه جیزی صحبت می کنند .

 

هنگامی که کودکان نوپا تقریبا" دویست کلمه را تولید کردندترکیب کردن دو کلمه را شروع می کنند:"کفش مامان ""برو ماشین " شیرینی بیشتر" .  این اظهارات دو کلمه ای گفتار تلگرافی نامیده می شوند زیرا مانند تلگراف  کلمه های کوچکتر وکم اهمیت تر را حذف می کنند.کودکان سرتاسر دنیا از آنها برای ابراز کردن معانی گوناگون استفاده می کنند.

 

تفاوت های فردی وفرهنگی

گر چه کودکان به طور متوسط اولین کلمات را در حدود اولین سالگرد تولد خود بیان می کنند اما این دامنه بزرگ است واز هشت تا هجده ماه گسترش دارد –تنوعی که از ترکیب پیچیده ی تاثیرات ژنتیکی ومحیطی ناشی می شود.تعدادی از تحقیقات نشان می دهند که دختر ها از نظر رشدواژ گان مقدماتی 

قدری جلوتر از پسرها هستند.رایج ترین توجیه سرعت رسش جسمانی دختران است که تصور می شود به رشد زودتر نیمکره ی چپ مغز کمک میکند . شخصیت کودک نیز تاثیر دارد.کودکان نوپای خجالتی اغلب قبل از اینکه سعی کنند حرف بزنند منتظر می مانند تا مقدار زیادی درک کنند. هنگامی که سرانجام صحبت می کنند واژگان آنها به سرعت افزایش می یابدهر چند که اندکی عقب تر از همسالان

خود می مانند .

محیط پیرامون نیز نقش دارد : هر چند مراقبت کنندگان کلمات بیشتری را به کار ببرند کودکان بیشتر یاد می گیرند .مادران با دختر های نو پا خیلی بیشتر از پسرها حرف می زنند ووالدین با بچه های خجالتی کمتر از بجه های معاشرتی گفتگو می کنند

چون کودکانی که از خانواده های دارای جایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین هستند کمتر از کودکان خانواده های دارای جایگاه اجتماعی – اقتصادی  بالا تر تحریک کلامی می شوند ،واژگان آنهامعمولا

محدود تر است .کتاب خوانی محدود والد فرزند در این تفاوت دخالت زیادی دارد . به طور میانگین برای کودکی که از خانواده دارای جایگاه اجتماعی – اقتصاد ی متوسط است بین یک تا پنج سا لگی

هزار ساعت کتاب خوانده می شود در حالیکه برای کودکی که دارای جایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین است در این مدت فقط بیست وپنج ساعت کتاب خوانده می شود . در نتیجه واژگان کودکان پیش دبستانی

دارای جایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین یک چهارم همسالان دارای جایگاه اجتماعی – اقتصادی بالاست .

 

کودکان خردسال از سبک زبان آموزی منحصر به فردی برخور دار هستند. کودکان نوپا از سبک اشارتگر استفاده می کنند واژگان آنها عمدتا" از کلماتی که به اشیاء اشاره دارند تشکیل شده است .

تعداد کمتری از کودکان نوپا از سبک بیا نگر استفاده می کنند آنه در مقایسه با کودکانی که سبک اشارتگر دارند ضمایر و قواعد اجتماعی بیشتری  مانند " این کار را نکن " "متشکرم " " آن را می خواهم " را تولید می کنند .این سبک ها برداشت های اولیه از وظایف زبان را منعکس می کنند . در مقابل کودکانی که سبک بیا نگر دارند معتقدند که کلمات برای صحبت کردن در باره احساس ها ونیاز های افراد هستند .واژگان کودکانی که از سبک اشارتگر استفاده می کنند سریعتر رشذ می کند زیرا تمام زبان ها برای اشیا بیشتر از عبارتهای اجتماعی اسم دارند.کودکانی که سبک اشارتگر دارند اغلب علاقه زیادی به کاوش کردن اشیاء دارند . آنها مشتاقانه از نامیدن اشیاء  توسط والدین خود تقلید می کنند –راهبردی که به رشد سریع واژگان کمک می کند .آنها بسیار معاشرتی هستند ووالدین آنها از کلماتی استفاده می کنند که به روابط  اجتماعی کمک می کنند مثل "چطوری " " این کار سخت نیست " این دو سبک زبان با فرهنگ نیز ارتباط دارند .در حالیکه کلمات شیء (اسا می ) در واژگان کودکان نوپای انگلیسی زبان خیلی متداول هستند کلمات کنشی (فعل ها) در بین کودکان نو پای چینی وکره ای متداول تر هستند . هنگامی که گفتار مادر ها بررسی می شود این تفاوت ها را منعکس می کند .

اگر زبان کودکان نوپا به تاخیر افتاده باشد در این صورت والدین باید با دکتر اطفال یا گفتار درمانگر مشورت کنند .غان وغون کردن دیر هنگام ممکن است علامت رشد زبان کند باشد که می توان با مداخله به موقع از آن پیشگیری کرد .

برخی از کودکان نوپا که از دستورات ساده پیروی نمی کنند یا بعد از دو سالگی در بین کردن افکار خود در قالب کلمات مشکل دارند ممکن است به نقص شنوائی یا اختلال زبان مبتلا باشند که به درمان فوری نیاز دارد.

 

 

کمک کردن به رشد زبان اولیه

به زمزمه ها وغان غون ها با صداها وکلمات گفتاری پاسخ دهیم

نتیجه :آزمایش کردن صداهایی را تر غیب می کند که بعدا" می توانند با اولین کلمات ترکیب شوند .

 

بازی های اجتماعی مانند دالی موشه انجام دهیم نتیجه : کودکان را با رعایت نوبت در گفتگو آشنا میکند

کودکان نو پا را در گفتگو های مکرر در گیر کنیم .

نتیجه :رشد زبان سریع تر وموفقیت تحصیلی در طول سالهای دبستان را پیش بینی می کند .

برای کودکان نوپا کتاب بخوانیم آنها را به گفتگو در باره ی عکس های آلبوم ترغیب کنیم .

نتیجه : کودکان را در معرض جنبه های گوناگون زبان ازجمله واژگان–دستور زبان–مهارتهای ارتباطی واطلاعات مربوط به نمادهای نوشتاری وساختارداستانها قرارمی دهد.

بزگسالان در تعدادی از فرهنگها با کودکان خردسال به صورت گفتاربچه گانه صحبت می کنند برخی ارتباط که ازجملات کوتاه با صدای زیر–بیان اغراق آمیز– تلفظ روشن –مکث بین قطعه ها وتکرار

کلمات جدیددرموقعیتهای مختلف تشکیل می شود .والدین ناشنواهنگام علامت دادن به بچه های ناشنوای خود از سبک ارتباطی مشا بهی استفاده می کنند . گفتار بچگانه بر چند راهبرد ارتباطی استوار است:توجه مشترک،رعایت کردن نوبت وحسا سیت مراقبت کنندگان نسبت به حالت های پیش کلامی کودکان

کودکان ازتولدبه بعدگوش دادن به گفتار بچگانه رابه سایرگفتگوهای بزرگسالان ترجیح می دهندودر5ماهگی باهیجان بیشتری به آن پاسخ می دهند.والدین مرتبا"طول ومحتوای اظهارات خود راتنظیم می کنند تابانیازهای کودکان مطابقت یابند واین تنظیم هابه کلمه آموزی کمک کرده وکودکان نوپارا قادر می سازند در آن مشارکت کنند.درصورتی که ناتوانی کودک باعث شودکه والدین نتوانندباگفتاربچگانه ارتباط محبت آمیزبرقرارکنندرشدزبان وشناختی شدیدا"به تعویق می افتند.گفتاربچگانه وگفتگوی والد-کودک منطقه مجاوررشدرابه وجودمی آوردکه مهارتهای زبان کودکان درآن گسترش می یابند.درمقابل،نشان دادن ناشکیبایی درتلاشهای کودکان برای صحبت کردن وبی توجهی به آنان،باعث می شودکه دست ازتلاش بردارندونتیجه ی آن مهارتهای زبان نا پخته خواهدبود...

                                         باتشکرازاستاد                                    والسلام...

فاطمه متضرع

        برگ،لورا،مترجم:یحیی سید محمدی، کتاب روان شناسی رشد،انتشارات ارسباران،چاپ یازدهم،تهران1388.
نوشته شده توسط فاطمه متضرع در 10:59 |  لینک ثابت   • 

جمعه ششم خرداد 1390

                                                         به نام خدا                                                                         

 

 

   نام : فریبا قاسمی  

 

 

 

 

 

   موضوع: رشد زبان درنوباوگی ونوپایی

 

 

 

     

        هنگامی که ادراک وشناخت درطول نوباوگی بهبود می یابنى , زمینه را برای                  

 

     پیشرفت خارق العاده انسان  یعنی زبان آماده می کنند.                       

      

       درحدود 2سالگی اولین کلمات را برزبان می آورند کودکان نوپا یک زمانی

 

بین 1/5تا2سالگی دو کلمه را ترکیب می کنند. کودکان

      

     در6سالگی باجمله های طویل صحبت می کنند ودرگفتگوکردن ماهر هستند.

 

    نظریه های رشد زبانی

 

      یکی ازاین نظریه ها یعنی رفتار گرایی رشد زبان راکاملا" ناشی ازتاثیرات

 

محیط می داند نظریه دیگر یعنی فطری نگری فرض

  

     می کند که کودکان برای تسلط یافتن برقواعد پیچده زبان خود ازپیش برنامه

 

ریزی شده اند.   

 

 

    دیدگاه ر فتارگرا

  

     بی  اف  اسکینرکه رفتارگرابود اظهار داشت که زبان مانند هر رفتار دیگری

 

ازطریق شرطی سازی کنشگرفراگیری می شود.هنگامی که  

 

   بچه ها صداهایی راازخود درمی آورد.والدین صداهایی راکه بیشتر به کلمات

 

شباهت دارند با لبخند.بغل کردن وصحبت کردن متقابل تقویت  می کنند.

 

 

 

   برخی رفتار گرایان معتقدند که کودکان برای فراگیری سریع اظهارات پیچیده ای

 

 مانند عبارت ها و جملات کامل ازتقلید می تواند با تقویت همراه شود و به زبان

 

 کمک کند.                                

 

 

  دیدگاه فطری نگر

 

  نوم چامسکی زبان شناس .نظریه فطری نگری را مطرح کرد که به موجب آن

 

  مهارت زبان حیرت انگیز کودکان خردسال رابه صورتی که در ساختار مغز انسان                             

 

 حک شده است در نظر می گیرد.                                                        

 

 معتقد است که تمام کودکان با وسیله فراگیری زبان به دنیا می آیند یعنی سیستمی  

 

  فطری که از مجموعه ای قواعد مشترک در تمام زبان ها تشکیل می شود.این سیستم

 

 به کودکان امکان می دهد تا صرف نظراز زبانی که می شنوند.به محض اینکه وا ژه

 

 کافی داشته باشند .به صورت قانونمند در ضمن با اینکه در نیمکره چپ به پردازش زبان گرایش دارد

 

 اگردرچند سال اول صدمه ببیند مناطق دیگر مسئولیت آن را به عهده می گیرند   

 

 بنابراین جانبی شدن زبان درنیمکره چپ برای استفاده موثر از زبان ضروری  

 

 نیست. به علاوه تصویر برداری ازمغز نشان می دهد که چندمنطقه درقشر مخ

 

 به فعالیت های زبان کمک می کنند.

 

دیدگاه تعامل گرا

 

 درسال های اخیر دیدگاه جدیدی درباره رشد زبان پدیدار شده است که بر تعامل

 

 بین توانایی های درونی و تاثیرات محیطی تاکیدمی کند یک نوع از نظریه تعامل گرا

 

 دیدگاه پردازش اطلاعات رادرموردرشدزبان به کارمی برد نوع دوم بر تعامل اجتماعی 

 

 تاکید می کند تعامل گراهای دیگری تاکید که مهارت های اجتماعی و تجربیات زبان کودکان

 

 دررشدزبان عمیقا دخالت دارند.

 

 جدول3-5رویدادهای مهم رشدزبان در طول دو سال اول

-----------------------------------------------------------------------------------

         سن تقریبی           رویدادمهم

-----------------------------------------------------------------------------------

2   ماهگی              نوباوگان زمزمه می کنند و صداهای  خوشایندی  از خود در می آورند.      

 

4  ماهگی             نو باوگان غان و غون می  کنند به صداهای زمزمه خود حروف بی صدا        

          

                        اضا فه کرده و هجاهایی را تکرار می کنند. در 7 ماهگی غان   و غون       

 

                       کردن تعدادی صداها ی زبان گفتاری را شامل می شود.               

 

8تا12ماهگی     نو باوگان برخی کلمات را درک می کنند.  نوباوگان به طور فعال در بازیهای 

 

                        نوبتی  مشارکت می کنند و نقش ها را با مراقبت کننده جا به جا می کنند.

 

                       نوباوگان برای تاثیر گذاشتن بر رفتار دیگران  از  حرکات پیش کلامی مانند

 

                       نشان دادن و اشا ره کردن استفاده می کنند.

 

12ماهگی        کودکان نوپا اولین کلمه قابل تشخیص خود را بیان می کنند. 

 

18تا24ماهگی     وا  گان از 50 کلمه گفتاری به 200 کلمه گسترش می یابد.

  

                              کودکان نوپا دو کلمه را ترکیب می کند.                     

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

خوش زبان شدن

 

 بعد از تولد نوباوگی برای برخی از جنبه های رفتار محاوره ای آنها خاتمه  

 

 

        مي دهند · در حدود 4ماهگی  نوباوگان توجه مشترک را نشان می دهند

 

به این صورت که به همان سمتی که بزرگسالان نگاه می کنند خیره می شوند.

 

 در حدود 4تا6ماهگی تعامل بین والدین و بچه تبادل را شامل می شود که

 

در بازی هایی

 

مثل0دالی موشه جلوه گر می شود در آغاز والدین بازی را شروع

 

می کنند وبچه فقط باتعجب نگاه می کند در12ماهگی بچه ها به

 

 

طور فعال مشارکت کرده والدین خود و نقش هایی را با مبادله می کنند.

 

 در پایان سال اول هنگامی که نوباوگان قادر به رفتار عمدی می شوند برای تاثیر

 

 

 

گذاشتن بر رفتار دیگران از حرکات ایماواشاره پیش کلامی استفاده می کنند.

 

 طولی نمی کشد که آنها کلمات را با حرکات ایماو اشاره ترکیب می کنند وازاین

 

حرکات برای

 

 گسترش دادن پیام کلامی خود استفاده می کنند به تدریج حرکات ایماواشاره كاهش

 

مي يابند وكلمات حاكم مي شوند·  

 

 

 

 با تشکر از استا د راهنما سرکار خانم حسینی لر

       

 

 

       

 

منبع : اختلا لات يادگيري-تبريزي-مصطفي-چاپ هشتم-ناشر فراوان

 

        روانشناسي رشد – لورا برگ –چاپ- يا زدهم – ناشر ارسبا ران

 

         اينترنت- سايت روانشنا سي رشد زبان

نوشته شده توسط فريبا قاسمي در 8:6 |  لینک ثابت   • 

جمعه ششم خرداد 1390

با سلا م خدمت دوستان و استاد محترم

در هر زبانی سخنگویان هر زبان , علاوه بر نظام های آوایی ؛ صرفی ؛ نحوی ؛ و معنای زبان ، واژگان آن زبان را نیز در ذهن دارند.

واژگان ذهنی                         اطلاع آوایی بر چگونگی تلفظ نظارت می کند.

ولی اطلاعات دستوری               ناظر بر چگونگی استفاده از آنها در ساخت                     

                                                    دستوری است.

 

 واژه ها دو دسته هستند                     ۱-   واژه هایی که قابل دیدن هستند.( سگ- گل )

                                                        ۲-   واژه هایی که قابل دیدن نیستند( دروغ- درد)

 

واژگانی که قابل دیدن نیستند را واژگان ذهنی می گویند.

 

 

 

 از واژگان ذهنی دست کم 3 نوع اطلاعات ذخیره شده است .

1- اطلاع آوایی

2- اطلاع معنایی ( که در پایه پنجم بیشتر به این اطلاعات اکتفا کرده است .

3- اطلاع دستوری

بررسی کتاب بخوانیم پایه پنجم برای واژگان ذهنی

 

درس 2:

این واژه ها برای اطلاعات معنایی هستند .

مانند : دل + زده = دل زده                 معنای آن خسته شدن از چیزی است.

          سرما + زده = سرما زده              معنای آن اثر سرما به بدن است.

 

درس 7 :

این واژه ها نیز برای اطلاعات معنایی هستند .

توانا + یی= توانایی                معنای آن توانمندی و قادر بودن به کاری است.

شکیبا + یی= شکیبایی             معنای آن صبور بودن و شکیب بودن است .

 

درس 12 :

این واژه ها نیز برای اطلاعات معنایی هستند .

زیرک +انه = زیرکانه                      معنای آن زیرکی و زرنگی در کاری است.

آگاه + انه = آگاهانه                   معنای آن اطلاع داشتن در مورد امری است.

درس 15 :

در این درس معرفی کلمات عربی و معادل آنها در فارسی است .که مربوط به واژگان ذهنی است و در حوزه اطلاعات معنایی ؛ مورد استفاده است .

عربی

فارسی

مختصر

کوتاه

مشکل

دشوار

جواب

پاسخ

در قسمت دیگری در همین درس , صفت و موصوف به دانش آموزان معرفی می گردد.

مانند : قهرمان بزرگ از سکو بالا رفت .

          مرد دانا     کلمات دانا و بزرگ قابل دیدن نیستند و دانش آموز در این درس با واژگان ذهنی بیشتری آشنا می شود .

در این درس هدف , ارائه اطلاعات دستوری است که چگونگی استفاده از آن واژه در ساخت های دستوری را نشان می دهد.

 

درس 16 :

این واژه ها اطلاعات معنایی دانش آموز را تقویت می کند.

ترس + ناک = ترسناک                 یعنی چیزی که انسان را می ترساند.

غم + ناک = غمناک                  یعنی چیزی که باعث غم در انسان می شود.

 

درس 17 :

این درس واژگان ذهنی را از واژگان دیگر جدا کرده و با نام صفت و موصوف معرفی و از مضاف و مضاف الیه جدا ساخته است.

به این صورت که :

دانش آموز دانا             با اضافه کردن ( تر) به کلمه ی صفت , معنای خود را از دست نمی دهد . پس این موصوف و صفت است .

چای لاهیجان                  با اضافه کردن ( تر) به کلمه ی صفت , معنای خود را از دست می دهد , پس مضاف و مضاف الیه است .       

درس 18 :

در این درس بر اطلاع معنایی واژگان ذهنی کودک ؛ کار می کند.

دراز + ا = درازا                      یعنی درازی. مثل : این خط کش دراز است.

                                                               درازای آن 50 سانتی متر است.

بلند+ ا = بلندا             یعنی ................................................................................

دانش آموز با پر کردن جاهای خالی , واژگان انتزاعی بیشتری را می آموزد.این درس هم سعی بر این دارد که اطلاعات معنایی دانش آموز را بیشتر کند و اطلاعات دستوری او را ؛ با پر کردن مثال ها تقویت سازد.

 

درس 19

واژهای این درس نیز اطلاعات معنایی دانش آموزان را گسترش می دهد. دانش آموز در آن با انواع نام دوره ها آشنا می گردد.

مانند:

هفت + ه = هفته                    یعنی یک دوره ی هفت روزه

ده + ه = دهه                     یعنی یک دوره ده روزه

سد + ه = صده                 یعنی یک دوره صد ساله

 

 درس 20

درس واژه های هم خانواده را داریم ؛ که کمک موثری در یافتن معانی واژگان سخت , می کند. همچنین برای نوشتن املای درست واژگان مشکل ؛ می توانیم از هم خانواده آنان کمک بگیریم .

مثال های درس :

نقش ؛ نقاش ؛ نقوش ؛ منقش

اثر؛ آثار ؛ موثر؛ تاثیر ؛ ..........

کشف ؛ اکتشاف ؛ ..........؛ ............

شغل ؛ .......... ؛  .......... ؛ .............

دانش آموز با پر کردن جاهای خالی ؛ به اطلاعات لغوی و اطلاعات دستوری خود کمک خواهد کرد. البته معلم می تواند فقط به این تمرینات بسنده نکند ؛ و در تکالیف شب دانش آموزانش ؛ کلمه هایی را بدهد و بخواهد که برای کلمات ؛ هم خانواده بنویسند.

 

در قسمت دیگر همین درس مثال های دیگری داریم که , اطلاعات معنایی بعضی از کلمات که در ذهن دانش آموز هست و به کرات آن را شنیده است ؛ و تابحال به معنای درست آن فکر نکرده ؛ پی ببرد.

مثال :

خانه + به + دوش = خانه به دوش                      یعنی بی سرو سامان

سر + به + ......... = ..............                              یعنی حواس پرت

با تشکر از استاد محترم و همکاری دوستان و با آرزوی موفقیت برای همه

                       

نوشته شده توسط مرضيه آژير در 7:29 |  لینک ثابت   • 

پنجشنبه پنجم خرداد 1390

به نام آنکه هر چه داریم از اوست

زینب شیخ فتح الهی

یاد گیری واژگان ذهنی

در اصطلاح زبان شناسی یک نظام معنایی است که پایه های اصلی یا دستوری واژه ها معین می کند.سخن گویان هر زبان،علاوه بر مجموعه نظام های آوایی،صرفی و معنایی زبان خود،واژگان آن زبان را نیز در ذهن دارند.در واژگان ذهنی اطلاع آوایی بر چگونگی تلفظ واژه نظارت می کند،در حالی که اطلاعات دستوری ناظر بر چگونگی استفاده از آن در ساخت های دستوری است. مهمترین بخش واژگان دانستن واژه از دیدگاه معنایی است،زیرا عموما یک واژه می تواند معانی و کاربردهای مختلفی داشته باشد.در واژگان  یک زبان،روابط ساختاری،تاریخی و جامعه شناختی موجود میان واژه ها مورد بررسی قرار می گیرد.ریشه شناختی،فرهنگ نگاری و معنا شناسی مهم ترین رشته های مربوط به واژگان هستند.بخش واژگان زبان لزوما از دگرگونی های فرهنگی و اجتمایی تأثیر می پذیرد به همین دلیل بیش از هر بخش دیگر زبان تغییر می کند.

کاری که کودک باید برای یادگرفتن واژه های انتزاعی انجام دهد مشاهده گفتار به همراه موقعیت ها و رخدادهای محیطی و سپس ارتباط دادن آن ها به تجربیات و فرایندهای ذهنی است.

به نظر می رسد چنین یادگیری ای در حد جادو اسرار آمیز است،با وجود این،واقعیت این است که کودکان این واژه ها را یاد می گیرند.

کودک ابتدا باید موقعیتی که دیگران این واژه را به کار می برند و موقعیتی را که در آن این واژه ها واقع می شود،به خاطر بسپارند.مثلا مادر به کودک در حال گریه اش بگوید گرسنه ای؟ چیزی می خوری. یا به کودک زمین خورده اش بگوید آخ دردت گرفت؟اودر این موقعیت است که مفهوم گرسنگی و درد را متوجه می شود.

اما واژه هایی مانند(دروغ)و (حدس)نیز برای کودکان دارای موقعیت های محیطی و حالات ذهنی هستند.و تشخیص این واژه ها در مقایسه با احساسات،با دشواری بیشتری همراه است؛ زیرا این کلمات مفاهیم محض (غیر احساس) هستند.کودک برای رسیدن به این مفاهیم باید دست به استمتاج بزند.هر گاه کودک حرفی خلاف واقعیت گفت مادر می گوید دروغ نگو.آنچه کودک برای کشف معنی آوایی(دروغ)باید انجام دهد عبارت است از: به خاطر بیاورد که دروغ گفته است. (او می تواند این کار را با مقایسه آنچه گفته است با آنچه به عنوان موقعیت واقعی می شناسد و با توجه داشتن به این دوگانگی بین گفته و موقعیت مفهوم دروغ انجام دهد) و سپس این مفهوم را به صورت آوایی مورد نظر نسبت دهد. درستی یا نادرستی این فرضیه را کودک با شنیدن دوباره واژه(دروغ)محک خواهد زد.

واژگان ذهنی:سخن گویان هر زبانی،در کنار مجموعه ی نظام های آوایی،دستوری و معنایی،واژگان آن زبان را نیز در ذهن خود دارند.زبان شناسی،این واژگان راواژگان ذهنی می گویند.

واژگان ذهنی زبان کلماتی هستند که سه نوع اطلاعات در آنها ذخیره شده است .     

 اطلاع آوایی-اطلاع معنایی- اطلاع دستوری

 کلمه ی خویش:اطلاع آوایی=خیش     اطلاع معنایی=خویشاوندان    اطلاع دستوری=ضمیر مشترک همه ی افراد


نمونه کلمات ذهنی در دروس پایه چهارم

در درس (از همه مهربان تر) پایه چهارم در جملات:

می خواستم همه چیز را درباره ی خدا بدانم.

گفتم« چه گل زیبایی !» گل لبخندی زد.

 نسیم آرام می وزید و دست مهربان خودرا بر سرم کشید.

 اگر لطف و محبت خدا نبود.

 ناگهان احساس کردم کسی دارد در قلبم در می زند.

کلمات قرمز رنگ همگی کلمات انتزاعی هستند زیرا وجود خارجی ندارند قابل حس و لمس نیستند.

درس جهان پهلون تختی

یکی دیگر از بازی های المپیک آغاز شد تا ورزشکاران نیروی جسم و روح خود را آزمایش کنند.

پهلوان بزرگ ایرانی با قدرت، شجاعت و جوانمردی، حریف خود را ضربه فنی کرد.

غلام رضا تختی ،مظهر مهربانی و آزادگی، یکی از بزرگ ترین پهلوانان و ورزش کاران ایرانی است.

او به ورزش کاران ایرانی آموخت که پهلوان بودن، مهم تر از قهرمان شدن است.

چند بار شکست خورد اما ناامید نشد.

شاید این قطره ی آب...

چون آب نبود،دهان غنچه ها از تشنگی بسته ماند.

زنگ تفریح،بچه ها که از تشنگی بی طاقت شده بودند،بی دلیل جلوی شیر آب صف بستند.

ماموران سازمان آب با عجله به این طرف آن طرف می دویدند.

مردم دیگر از خستگی و تشنگی قدرت حرکت نداشتند.

آب کمی گوش داد و غصه اش گرفت.

چون می ترسیدند اگر صرفه جویی نکنند آب دوباره قهر کند و در لوله پنهان شود.

نیایش

خدایا، یک سال دیگر دانش اندوختیم و درس زندگی آموختیم.

هرگز مغرور دانسته هایمان نشویم ودر راه دانستن و فهمیدن،دمی از پای ننشینیم.

ما را در کسب خوبی  و درستی و رسیدن به آیندهای بهتر و پیشرفته تر یاری فرما.

واژگان

مهمترین بخش واژگان دانستن واژه از دیدگاه معنایی است، زیرا عموما یک واژه می تواند معانی و کاربردهای مختلفی داشته باشد.بخش واژگان زبان لزوما از دگرگونی های فرهنگی و اجتماعی تاثیر می پذیرد؛به همین دلیل بیش از هر بخش دیگر زبان تغییر می کند.

روابط مفهومی واژگان

اگر روابط مفهومی در سطح واژه ها (کلمات)مطرح باشد،به آن روابط مفهومی واژگانی می گوییم.عناوین هم معنایی،

تضاد معنایی،همنای(تشابه)،چند معنایی و شمول معنایی  است.

در پایه ی چهارم

واژه های هم  معنایی آن هایی هستند که معنا ی یکسان دارند،در پایه های دوم تا پنجم درس فارسی معمولا بخشی به نام کلمه و تر کیب های تازه وجود دارد که واژه های هم معنایی کلمات جدید و دشوار درس را ارائه می دهند.

در پایه چهارم در تمرینات درس فارسی جمله نویسی و انشا جمله های مکتوب آماده ای را به دانش آموزان ارائه می دهیم که زیر بعضی از آنها خط کشیده شده است. دانش آموزان به خواسته ی ما ،به جای کلمه ی مورد نظر یک کلمه ی دیگر قرار می دهند و جمله می سازند.در حقیقت می خواهیم کهکاربرد کلمات هم معنی را در جمله فراگیرند و دامنه ی لغاتشان افزایش بیابد.

تضاد معکوس

تضادی است که در آن بین مفهوم یک واژه و واژه ی دیگر در مورد عکس آنها نیز صدق می کند. بالا- پایین

بیشتر تضادها در پایه ی چهارم از این نوع است

مانند: اسراف- صرفه جوی              قدرت- ضعف               قطع- وصل            مرتب- بهم ریخته

تضاد دو عضوی

معانی بین مفاهیم دو واژه طوری است که مفهوم یکی از آنها مفهوم دیگری را نفی می نماید که تضاد دو عضوی نام دارد.

مانند: مونث- مذکر                      زنده- مرده               نر- ماده

همنامی یا تشابه

این واژه ها دارای شکلی یکسان اما معانی ای مختلف دارند. مثل شیر خوردنی، شیر جنگل، شیر آب و گاز

درکلماتی که تلفظ یکسانی داشته و معنی متفاوتی داشته باشند را (هم آوا)می گویند.

در پایه ی چهارم کلماتی مانند:      اساس-اثاث                ارض- عرض        قالب- غالب      سد- صد

خیش- خویش           خوار- خار            گزاردن- گذاردن                نوشته شده و از دانش آموزان خواسته شده که خود کلمات دیگری را بنویسند.

چند معنایی

این واژه ها بیش از یک معنی دارند مانند واژه ی جفت به معنای(همسر- دوچیز معادل هم – همنشین )به کار می رود.  در این حالت فقط از روی جمله می توان فهمید کدام معنی مد نظر است.

مانند کلمه ی( گرفت )که در پایه چهارم از دانش آموزان خواسته شده چند جمله ی متفاوت با گرفت بگویند.

دلم گرفت.     خورشید گرفت.      علی در بازی توپ را گرفت.      باران گرفت.

که (گرفت)معانی :اتخاذ کردن.  قبول کردن.   پذیرفتن.   به دست آوردن.   شروع کردن.    اختیار کردن. میدهد.

شمول معنایی

 در این گستره مفهوم یکی از واژه ها گستره مفهوم واژه ای دیگر را در بر می گیرد.بین واژه های (گل)و (نیلوفر)

رابطه شمول معنایی برقرار است.

در پایه چهارم این مفهوم در تمرینات بنویسیم آمده که خواسته شده در کلمات زیر هر کدام که با بقیه فرق دارد را  جدا کرده و برای بقیه نام بگذارند.(مداد- پرگار- چاقو – دفتر) دانش آموز واژه ی چاقو را حذف کرده و نام لوازم التحریر را انتخاب می کنند

منابع

1-کتاب راهنمای تدریس فارسی معلم چهارم دبستان

2-اینترنت

3-کتاب فارسی چهارم دبستان

4-علوی مقدم  بهنام،محمد رضا 1389 دستور زبان فارسی بر پایه های زبان

 

 

با تشکر از استاد ارجمند خانم حسینی لر

نوشته شده توسط زینب شیخ فتح الهی

کارشناسی آموزش ابتدایی 1390

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نوشته شده توسط زينب شيخ فتح الهي در 22:10 |  لینک ثابت   • 

چهارشنبه چهارم خرداد 1390

بسمه تعالي

وا ‍‍ژگان:

گسترش واژگان به كمك "با" با ادب ،با هنر،             

گسترش واژگان به كمك"بي" بي حوصله ،بي گناه،

واژه آموزي خوشه اي مواد خواند ني

واژه آموزي خوشه اي اعضاي بدن

واژه آموزي با"نا" نااميد،ناراحت

واژه سازي با-‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ نده

گسترش واژگان با فروش وساز

واژه سازي از طريق كلمات مخالف

واژه سازي با"دان" نمكدان،قندان

واژه سازي با هم خانواده ها(اشتقاق كلمات فارسي)

واژه سازي با "خانه"

واژه سازي با پسوند"گاه" دانشگاه

هم نويسه ها"شير،شير"

واژه سازي با "كار" درست كار

گسترش واژگان با عناصر طبيعت

گسترش واژگان با هنروهنرمنداز طريق خوشه اي

گسترش واژگان از طريق خوشه اي با كلمه ي ادبيات

 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
نوشته شده توسط مريم کلاته جاري در 23:1 |  لینک ثابت   •